De loopbaan van Esther Primowees speelt zich al 38 jaar af binnen Philadelphia, maar saai is dat nooit geweest. Ze kwam binnen als woonbegeleider, ontwikkelde zich tot orthopedagoog, gz-psycholoog en seksuoloog, werd manager en is sinds 2017 directeur Expertise en Onderzoek en voorzitter van de calamiteitencommissie. ‘Er is veel veranderd en toch bouwen we nog steeds voort op hoe we ooit begonnen zijn.’
Dat Esther op haar 21e bij Philadelphia begon, was te danken aan twee mensen: haar gymleraar op de mavo en ‘Kees’. Toen Esther een vervolgopleiding moest kiezen, adviseerde haar gymleraar dat pedagogisch medewerker wellicht iets voor haar was. De verplichte stage in de gehandicaptenzorg leek Esther vooraf erg eng, maar bleek vooral heel leuk te zijn.
Toch ging Esther eerst aan de slag als verpleegkundige in de VU. Op een van de zalen lag Kees, een man met een verstandelijke beperking. Haar collega’s waren bang voor hem, maar Esther gaf zich op als vrijwilliger: ‘Doe mij maar de zaal met Kees.’ Hier ging ze van aan! Toen er een vacature voorbijkwam op een woning bij Philadelphia waar ook nog eens veel cliënten woonden die Esther al kende van haar stage, onderbrak ze haar opleiding in de verpleging. De avond van haar sollicitatiegesprek kon ze meteen beginnen.
Beleid volgt de ontwikkelingen
In 38 jaar is er veel veranderd. Esther ging als 21-jarige begeleider samen met een collega met tien volwassen cliënten die ze nog nauwelijks kende op bewonersvakantie, plus wat tips van een andere collega wat te doen als een bewoner een epilepsieaanval kreeg. En had Esther slaapdienst dan kreeg ze soms maar weinig slaap, omdat ze tot diep in de nacht zat te kletsen met haar collega onder het genot van een wijntje. ‘Dat kan nu natuurlijk echt niet meer. We zijn veel professioneler geworden en methodischer gaan werken. Ook zijn we veel bewuster bezig met de ontwikkeling van cliënten. De komst van de ondersteuningsplannen was een grote verandering en we hebben nu een groot trainingsaanbod om medewerkers te ondersteunen in hun werk. Steeds weer passen we ons beleid aan, aan de tijdgeest en de nieuwste ontwikkelingen. Op dit moment zijn we bijvoorbeeld bezig met het strategisch ouderenbeleid. De cliënten worden ouder.’
Thuisgevoel zit in kleine dingen
‘Ik heb veel andere organisaties vanbinnen gezien, onder andere voor de stages tijdens mijn studies en in het kader van het werk binnen Philadelphia. En iedere keer dacht ik “Nee, dit is het niet”. Wat het dan wel is? Dat zit in de kleine dingen: hoe we met elkaar omgaan binnen Philadelphia, maar ook dat ik me altijd verder kon ontwikkelen. Iedereen is betrokken en begaan met elkaar, er is warmte en respect. Hier voel ik me thuis.’ Dat familiegevoel was er al toen ze net begon. Iedereen stond klaar voor elkaar en werkte als het nodig was. ‘We keken niet zo strikt naar onze uren.’ Andersom werkte het ook: Esthers moeder hielp soms mee als het druk was en Esthers man kwam behangen op locatie. Nog steeds ziet Esther dat teams direct klaarstaan als er crisis is op locatie. ‘Mensen komen ’s nachts en willen tijdens hun vakantie graag op de hoogte gehouden worden.’
Leven van cliënten verbeteren
De visie van Philadelphia past Esther heel goed: ‘Het gaat om het gewone leven. Zo kleinschalig mogelijk wonen in de wijk. Dat was 65 jaar geleden al de opzet van de ouders die Philadelphia begonnen en daar draag ik graag aan bij.’ In eerste instantie deed ze dat direct in contact met cliënten, maar uiteindelijk maakte ze de overstap naar beleid. Dat was geen gemakkelijke beslissing vertelt ze, want uit ‘Nunspeet’ (waar voorheen het hoofdkantoor stond) bleef ze liever weg. Wat voor haar de doorslag gaf, was dat ze juist door richtlijnen te ontwikkelen en beleid te maken meer invloed kon uitoefenen om het leven van cliënten beter te maken. ‘Het is kicken om een tijd ergens aan te werken en dan te zien dat het werkt in de praktijk!’ En voegt ze daaraan toe: ‘Ik ben nog altijd bezig met casuïstiek. Ik vind het heerlijk om mee te denken met een fiks vraagstuk. Medewerkers kunnen me hiervoor altijd bellen.’
Net even anders
Niet alleen de visie is hetzelfde gebleven, ook het DNA van Philadelphia veranderde niet. ‘Wij doen dingen graag op onze eigen manier. Altijd op zoek naar kwaliteit en de beste prijs, zodat wat we doen ook rendabel is. We lopen graag voorop, dat zie je bijvoorbeeld aan DigiContact. En we hebben lef om het anders te doen dan anderen. Dat vind ik leuk.’ Dat betekent ook dat Philadelphia meer complexe onderwerpen als seksualiteit niet uit de weg gaat.
Leerbaar & Weerbaar is 28 jaar geleden gestart en blijft zich vernieuwen, zoals nu weer door onderwerpen als sexting en genderidentiteit bespreekbaar te maken. Esther schetst de stappen die zijn gezet: ‘In het visieboekje ‘Heel de mens’ van 1992 kwamen we niet verder dan de zuinige woorden dat “iedereen recht heeft op seksualiteit”. Het woord homoseksualiteit mocht er niet in. Inmiddels varen we mee met een boot op de Pride en is er een actieve werkgroep LHBTIQA+. We blijven volop in beweging op dit vlak en handelen bewust, omdat we continu rekening willen houden met de diversiteit binnen onze organisatie.’
Werken is een feestje
Juist al die verschillende culturen, religies en mensen maken het werken bij Philadelphia een feestje, vertelt Esther. ‘We zetten stappen om steeds meer kleur te krijgen en meer cultuursensitief te werken. Heel gaaf om zo Philadelphia steeds mooier te maken voor cliënten en medewerkers. Ik ontmoet immens veel mensen en ben nieuwsgierig naar hen allemaal. Mijn wereld is enorm vergroot door mijn werk met mensen met een beperking. Je snapt niet hoe mooi het is, tot je het doet.’
